تحقیقات نشان داده است که خطر ابتلای شما به سرطان پستان، ناشی از ترکیبی از عوامل مختلف است. مهمترین عواملی که روی خطر شما تأثیر میگذارند، زن بودن و افزایش سن هستند. بیشتر سرطانهای پستان در زنان بالای ۵۰ سال تشخیص داده میشوند.
برخی از زنان حتی بدون داشتن هیچ عامل خطر شناختهشدهای ممکن است به سرطان پستان مبتلا شوند. داشتن یک عامل خطر، به این معنی نیست که حتماً به این بیماری مبتلا میشوید، ضمن اینکه همه عوامل خطر نیز تأثیر یکسانی ندارند. اکثر زنان برخی از این عوامل خطر را دارند، اما اکثر آنها به سرطان پستان مبتلا نمیشوند. شما می توانید با پزشک خود در مورد راههای کاهش خطر ابتلا و غربالگری سرطان پستان صحبت کنید.
عوامل خطری که قابل تغییر نیستند:
- زن بودن: مهمترین عامل خطر برای ابتلا به سرطان پستان، زن بودن است. مردان هم میتوانند به سرطان پستان مبتلا شوند، اما این بیماری در زنان بسیار شایعتر است. میزان ابتلا به سرطان پستان در زنان به مراتب بیشتر از مردان است.
- افزایش سن: خطر ابتلا به سرطان پستان با افزایش سن بالا میرود. اکثر سرطانهای پستان بعد از 55 سالگی تشخیص داده میشوند.
- جهشهای ژنتیکی: زنانی که تغییرات ارثی در برخی ژنها مانند BRCA1 و BRCA2 دارند، در معرض خطر بیشتر ابتلا به سرطان پستان و تخمدان قرار دارند. جهت کسب اطلاعات بیشتر به «چگونه تغییرات ژنی باعث سرطان پستان می شود؟» مراجعه کنید.
- سابقه باروری: شروع دوره پریودی قبل از ۱۲ سالگی و یائسگی بعد از ۵۵ سالگی، زنان را برای مدت طولانیتری در معرض هورمونها قرار میدهد و خطر ابتلا به سرطان پستان را افزایش میدهد.
- داشتن بافت پستان متراکم: پستانهای متراکم، بافت همبند بیشتری نسبت به بافت چربی دارند که گاهی اوقات دیدن تومورها در ماموگرافی را دشوار میکند. زنان با پستانهای متراکم، بیشتر در معرض ابتلا به سرطان پستان هستند.
- سابقه شخصی سرطان پستان یا برخی بیماریهای خوش خیم پستان: زنانی که قبلاً سرطان پستان داشتهاند، بیشتر در معرض ابتلا به سرطان پستان برای بار دوم هستند. برخی از بیماریهای خوش خیم پستان مانند هایپرپلازی غیرمعمول مجاری[1] یا کارسینوم لوبولار درجا[2]، با خطر بالاتر ابتلا به سرطان پستان همراه هستند.
- سابقه خانوادگی سرطان پستان یا تخمدان: خطر ابتلا به سرطان پستان در زنانی که مادر، خواهر یا دختر (فامیل درجه یک) یا چندین عضو خانواده از طرف مادر یا پدرشان، سابقه سرطان پستان یا تخمدان دارند، بیشتر است. همچنین داشتن یک خویشاوند درجه یک مرد که به سرطان پستان مبتلا شده است، خطر ابتلا در زنان را افزایش میدهد.
- درمان قبلی با رادیوتراپی: زنانی که قبل از ۳۰ سالگی تحت رادیوتراپی قفسه سینه یا پستان (به عنوان مثال، درمان لنفوم هوچکین) قرار گرفتهاند، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان پستان در سنین بالاتر هستند.
- مصرف داروی دی اتیل استیل بسترول[3]: این دارو بین سالهای ۱۹۴۰ تا ۱۹۷۱ به برخی از زنان باردار در ایالات متحده برای جلوگیری از سقط جنین داده میشد. زنان مصرف کننده این دارو، بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان پستان هستند. همچنین، زنانی که مادرانشان در دوران بارداری، این دارو را مصرف کردهاند، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان پستان می باشند.
- داشتن قد بلند: تحقیقات زیادی نشان دادهاند که زنان قد بلندتر نسبت به زنان با قد کوتاهتر، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان پستان قرار دارند. دلیل این ارتباط هنوز به طور کامل مشخص نیست، اما ممکن است به عواملی مرتبط با رشد اولیه فرد مانند تغذیه در دوران کودکی و همچنین عوامل هورمونی یا ژنتیکی مربوط باشد.
عوامل خطر سرطان پستان که قابل تغییر هستند:
علاوه بر عوامل غیر قابل تغییر، برخی از عادات و شرایط زندگی نیز میتوانند بر خطر ابتلا به سرطان پستان تأثیر بگذارند. این عوامل، قابل تغییر هستند، یعنی با اصلاح آنها میتوانید تا حدودی خطر ابتلا به سرطان پستان را کاهش دهید.
- کم تحرکی: زنانی که فعالیت بدنی ندارند، بیشتر در معرض ابتلا به سرطان پستان هستند. سعی کنید فعالیت فیزیکی منظم را در برنامهی زندگیتان در نظر بگیرید.
- داشتن اضافه وزن یا چاقی بعد از یائسگی: زنان مسن که اضافه وزن یا چاقی دارند، در مقایسه با افرادی که وزن متناسبی دارند، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان پستان قرار دارند. حفظ وزن سالم بعد از یائسگی اهمیت زیادی دارد.
مصرف هورمون ها: مصرف طولانی مدت (بیش از 5 سال) برخی از انواع درمان های هورمونی جایگزین که ترکیبی از استروژن و پروژسترون هستند، میتوانند خطر ابتلا به سرطان پستان را افزایش دهند. همچنین مصرف برخی قرصهای ضد بارداری خوراکی نیز با افزایش خطر سرطان پستان مرتبط است. در مورد مصرف هر نوع دارویی با پزشک خود مشورت کنید. جهت کسب اطلاعات بیشتر به موضوعات زیر مراجعه کنید:
1- درمان هورمونی یائسگی و خطر ابتلا به سرطان پستان
2- آیا روشهای پیشگیری از بارداری، خطر سرطان پستان را بالا می برند؟
- سابقه بارداری و شیردهی: داشتن اولین بارداری بعد از ۳۰ سالگی، عدم شیردهی و باردار نشدن، خطر ابتلا به سرطان پستان را افزایش می دهد.
- مصرف الکل: مطالعات نشان دادهاند که هر چه میزان مصرف الکل در زنان بیشتر باشد، خطر ابتلا به سرطان پستان نیز افزایش مییابد. سعی کنید مصرف الکل را محدود کنید یا به طور کلی آن را کنار بگذارید.
تحقیقات حاکی از آن است که برخی عوامل دیگر مانند کشیدن سیگار ، قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی سرطانزا و تغییرات هورمونی ناشی از کار شبانه نیز ممکن است خطر ابتلا به سرطان پستان را افزایش دهند. در صورت نگرانی در مورد هر یک از این عوامل با پزشک خود صحبت کنید.
سرطان پستان از طریق چه راههایی منتقل یا ایجاد نمیشود؟
برخلاف باورهای غلط رایج، سرطان پستان مسری نیست؛ این بیماری از فرد مبتلا به سرطان پستان، به شما منتقل نمی شود. همچنین با پوشیدن سوتین های فنردار، ایمپلنت پستان، مصرف دئودورانت ها، ضد تعریق ها، ماموگرافی، مصرف کافئین، استفاده از ظروف پلاستیکی غذا و استفاده از مایکروویو یا تلفن همراه به سرطان پستان مبتلا نمی شوید.
[1] Atypical ductal hyperplasia
[2] Lobular carcinoma in situ
[3] Diethylstilbestrol (DES)
دیدگاهتان را بنویسید